Хөл хорио ба хүүхдүүдийн таргалалт
Дэлхий нийтээр хөл хориотой байгаа энэ өдрүүдэд хэн хүнгүй л ариун цэврээ сахиж, орон гэртээ бүгэх болсон.
Манай улсын тухайд хөл хорионоос болж бизнес эрхлэгчид хохирч буй.
Гэвч тэднээс илүү ихээр хохирч байгаа хүн бол ХҮҮХДҮҮД.
Тэд боловсролын хоцрогдол, сэтгэлзүй зэргээр хохирч байгаа. Зарим хэсэг нь хөдөлгөөний дутагдалаас болж эрүүл мэндээрээ хохирч байгааг эцэг эхчүүд “халаглах” шахуу хэлж байна.
Эцэг эхчүүдийн хувьд хүүхдүүдийнхээ хичээлийг нь хэрхэн хийлгэх, стресстүүлэхгүй, дэлгэцэнд донтуулахгүй, хүчирхийллээс хол байлгах вэ гэдэг бараг л толгойны өвчин болж байгаа.
Гэлээ ч үхлийн аюулт цар тахлаас сэргийлэхийн тулд хүүхдүүдийг хөл хорионд байлгахаас өөр гарцгүй.
Харин энэ бүх эрсдэлээс хүүхдээ хамгаалах боломж эцэг, эхчүүдэд л бий.
Эрүүл мэндийн холбогдох байгууллагуудын хэлж буйгаар сүүлийн үед суурин газрын хүүхдүүдийн дунд ТАРГАЛАЛТ өндөрөө авч байгааг хэлж байна.
Хүүхдийн таргалалтын хүчин зүйлс нь удамшлын болон генетикийн нөлөөгөөр дотоод шүүрлийн тогтолцооны хэвийн ажиллагаа алдагдсанаас үүсдэг байна.
Мөн амьдралын буруу хэвшил, хооллолт, хөдөлгөөн, унтаж амрах дэглэм зэргээс үүсэх энгийн таргалалт. Хэдийгээр “энгийн“ гэх боловч таргалалтаас үүсэх сөрөг үр дагавар нь харьцуулашгүй их гэдгийг эмч мэргэжилтнүүд хэлж байна.
Дэлхий дээр нийт 43 сая хүүxэд илүүдэл жинтэй гэсэн судалгаа бий. Энэ нь 5 xүүxэд тутмын 1 нь гэсэн үг юм.
Хүүхдийн таргалалтыг хэрхэн тооцох вэ?
Биеийн жингийн индекс- БЖИ
Таргалалтыг тодорхойлох энгийн арга нь биеийн жингийн индекс (БЖИ)-ээр тодорхойлох арга юм. БЖИ-ийг тухайн хүний килограмаар илэрхийлсэн биеийн жингийн утгыг, метрээр илэрхийлсэн өндрийн квадрат утгад харьцуулж олно. Хүүхдэд 2 наснаас хойш энэхүү аргаар үнэлж, гарсан үзүүлэлтийг өсөлтийн муруйд харьцуулж таргалалтын зэргийг тодорхойлно.
БЖИ = жин (кг)/өндөр2 (м)
Жишээ: 74 кг жинтэй, 155 см өндөр
БЖИ = 74 кг/ 1,55м х1,55м
БЖИ = 30.4
Биеийн жингийн үнэлгээ:
• 18.5 туранхай
• 18.5-24.9 хэвийн жин
• 25.0-29.9 илүүдэл жинтэй
• 30.0-34.9 Таргалалт I зэрэг
• 35.0-39.9 Таргалалт II зэрэг
• 40.0 Таргалалт III зэрэг гэж үзнэ.
Калори буюу илчлэг
Энэ нь 1 литр усны температурыг 1 градусаар нэмэгдүүлэхэд шаардагдах энергийн хэмжээ буюу хүний бие 24 цагийн хугацаанд бодисын солилцоогоо хэвийн явуулахад шаардагдах энергийн хэмжээ юм.
Хоногийн хэрэгцээт илчлэгийн хэмжээ нь хүүхэд бүрт харилцан адилгүй байдаг бөгөөд уг хэмжээг мэдсэнээр хооллолтын дэглэмээ зөв тооцоолоход ач холбогдолтой үзүүлэлт аж.
Хүүхдүүдээ таргалалтаас хэрхэн сэргийлэх вэ
Гэрлэн дохионы дэглэм (Traffic light diet)
Гэрлэн Дохионы Дэглэм-ийг Leonard Epstein болон түүний хамтрагчид гэр бүлд тулгуурласан хүүхдийн жингийн менежментд ашиглах зорилгоор боловсруулжээ.
Улаан –
Xовор идэх хүнс- Илчлэг, тос, давс, чихрийн агууламж өндөр, эслэг зэрэг xүний биед xэрэгцээт найрлагаар бага xүнс. Энэ хэсгийн xүнснээс өдөр тутамдаа 20%-иас xэтрүүлэн хэрэглэж болохгүй.
Шар –
Бага идэх хүнс- Илчлэгээр баялаг, тос, давс, чихрийн агууламжтай боловч тохируулж идэх шаардлагатай xүнс. Шар гэрлийн xүнсийг сонгон идэхдээ ногоон хэсгийн xүнсээс давуулан идэж болохгүй.
Ногоон –
Илүү их идэх хүнс- Xэрэгцээт амин дэмээр баялаг, эслэг ихтэй, тос, давс/чихрийн агууламж бага xүнс. Өдрийн xэрэгцээний 50%-иас багагүй хэсгийг ногоон хэсгээс сонгон идэх xэрэгтэй.
Унталтын хугацаа ба дэлгэцийн цаг
Хүүхэд бүрийн насанд тохирох унталт, дэлгэцийн цагийн урт харилцан адилгүй байдаг бөгөөд сайн унтаж амрах нь илүүдэл жин, таргалалт үүсэхээс сэргийлдэг.
