Бурхан багшийн Их дүйчин өдөр буюу зуны тэргүүн сарын 15-н энэ жил зургаадугаар сарын 5-нд тохионо. Энэ өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгон тэмдэглэхээр болсныг иргэдийн зүгээс шүүмжилж байгаа юм. Харин энэ өдрийн тухай Монголын бурхан шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийдийн Тэргүүн их хамба лам, гавж Д.Чойжамц тайлбар өглөө.
Тэрбээр “Бурхан багшийн сургааль, хүний тэгш эрх, эрх чөлөөг хүндэлдэг энэ шашныг дэлхий ойлгож эхлээд НҮБ-аас бурхан багшийн их дүйчин өдрийг тэмдэглэж байх тогтоол гаргасан түүхтэй. Энэ цагаас эхлэн дэлхий нийт бурхан багшийн их дүйчин өдрийг тэмдэглэж эхэлсэн. Энэ өдрийг монголчууд 2000 жилийн тэртээгээс тэмдэглэж ирсэн. Дүйчин өдрөөр арван хар нүглийг тэвчиж, амьтны амь таслахыг цээрлэх нь хамгийн чухал. Энэ өдөр өөрийгөө шинжиж зөв замаар амьдарч байна уу буруу замаар алхаж байна уу гэдгээ бодох хэрэгтэй.
Дүйчин өдрөөр архи тамхи хэрэглэхгүй байх, махан хоолноос татгалзаж цагаан хоол идэж буяны үйлд шамдах нь хамгийн чухал юм. Бурхан багшийн дүйчин өдрөөр жишээд Монгол түмний тэмдэглэдэг бүх баяруудыг сайн сайхан зүйлд чиглүүлэхийг уриалж байгаа.
Бид мартын 8, цэргийн баяр, цагаан сар, наадам гээд олон баярын утгыг нь алдуулдаг. Мартын 8 гэхэд эмэгтэйчүүдийн тэгш эрхийг хамгаалах өдөр хэмээх утгад зохицуулж тэмдэглэх байтал монголчууд идэж, уухын баяр болгож архи, торт, жимс тэргүүтнийг хэрэглэж өөр зорилготой баяр болгож байна. Тиймээс бид баяраа баяр шиг тэмдэглэж, амралтаа амарсан шиг амарч зөв сайхан тэмдэглээрэй гэж уриалж байна” гэлээ
ДҮЙЧИН ӨДРӨӨР БИЕ, СЭТГЭЛИЙН НҮГЛИЙГ ТЭВЧИЖ, БУЯН АРВИЖДАГ
Тэргүүн их хамба лам, гавж Д.Чойжамц арван хар нүглийг тэвчиж, арван цагаан буяныг үйлдэхийг онцолж байв. Арван хар нүгэлд уур омог, хүсэл тачаал тэргүүтэй маш олон үйл багтдаг бөгөөд тухайн өдөр хэрүүл тэмцэл хийх, хулгай хийх, амьтны амь таслах, өс хонзон санах, бусдыг доромжлон гүтгэх, өгөөгүйг авах зэрэг үйлийг цээрлэдэг.
Өгөөгүйг авах нүгэлд, засаг төр, албан байгууллагаас хээл, хахууль авч байгаа үйлдэл тооцогдох гэнэ. Мөн хэлээр хийдэг нүгэл болох хов жив, хараал, хэрүүл, бусдыг гомдоох, дээрэлхэж доромжилсон хэрцгий үгсийг тус өдөр тэвчиж, аль болох хүнд сайн сайхан үгийг хэлж байх учиртай хэмээн зөвлөв.
Дүйчин өдрөөр гурван том баяр давхацдаг аж. Тодруулбал, бурхан багш эхийн хэвлийд орсон, номоо номлосон, нирваан дүр үзүүлсэн гурван том үйл явдал давхацдаг тул дүйчин өдрөөр маш их буян хураадаг, буян арвиждаг гэж үздэг байна.
Дүйчин өдөрт зориулж Гандантэгчэнлин хийдээс Богд уулын сав газрыг цэвэрлэх, мод тарих, ядарч зүдэрсэн арддаа туслах зэрэг олон ажлыг хийсэн. Цаашид ч нэлээд ажил хийхээр төлөвлөжээ.
