Урд хил хаалттайгаас болж барилгын материалын материалын үнэ өсч, үүнийг даган орон сууцны үнэ ч нэмэгдсээр байна.
Үл хөдлөхийн үнэ өсч байгаатай холбоотойгоор иргэдийг байр захиалах гэрээг хийж, урьдчилгаа хийсний дараагаар барилгын компаниуд мкв-ийн үнийг нэмж зөрүү төлбөр нэхэх асуудал гарч байна. Хэрэв зөрүү төлбөрийг төлөхгүй бол гэрээг цуцлахыг шаардаж байгаа аж. 
Гэрээг цуцалсан тохиолдолд иргэн 10-20 хувийн торгууль төлж үлдэгдэл төлбөрийг авах болсон нь хөндөх асуудал юм. Хэрэв гэрээг цуцалж өөр газар захиалга өгөхөөр болвол нийт төлөлтийн 20 хувийг гэрээний дагуу торгуульд өгч дараагийн байрны урьдчилгаанд ч хүрэхгүй, байр ч үгүй, мөнгө ч үгүй болох нөхцөл байдал үүсээд байгаа аж.
Энэ мэт хүлээн зөвшөөрөхгүй гэрээг цуцлахад барилгын гүйцэтгэгч компаниуд нэг сумаар хоёр туулай буудна эгчээр байраа өөр хүнд зарж, захиалагч бүрээс 20 хувийн торгууль авч орлогоо нэмэгдүүлэх аргыг хэрэглэж байна.
Барилгын захиалгын гэрээг “Ажил гүйцэтгэх гэрээ”-ний дагуу хийдэг. Энэ гэрээ нь Иргэний хуулиар зохицуулагдана. Гэвч Иргэний хуулийн 345 дугаар зүйлийн 345.2-т “Гэрээ байгуулах үед урьдчилан төлөвлөх боломжгүй байснаас төсвийн хэмжээ нэмэгдэхээр байвал ажил гүйцэтгэгч энэ тухай захиалагчид нэн даруй мэдэгдэх үүрэгтэй” хэмээн заасан байдаг. Энэхүү төлөвлөх боломжгүй нөхцөл байдалд “ковидын хөл хорио, үер ус, бараа материалын үнийн өсөлт” зэрэг багтах юм. Хэрэв эдгээр болон бусад шалтгаангүйгээр үнэ нэмсэн тохиолдолд иргэн шүүхдэх бүрэн боломжтой юм.
Үүнийг ч мөн тус хуулийн 345.4-т “ажил гүйцэтгэгч төсөв зохиохдоо үндэслэлгүй өндөр үнээр тогтоосон бол захиалагч хөлс төлөхөөс татгалзах эрхтэй” гэж заасан байна. Нөгөөтээгүүр, хөл хорио, хилийн гацаагаар далимдуулж хоёр жилийн хугацаанд алдсан орлогоо дээрх хуулийн заалтаар олох гэсэн санаатай нэгэн нь ч бий.
Угтаа бол олон улсад давагдашгүй хүчин зүйл тохиосон үед захиалагч бус гүйцэтгэгч хариуцлага хүлээдэг ч манай улсад эсрэгээр байна.
